fa طراحی و بهینه سازی زنجیره تأمین تولید سوخت سبز از پسماندهای فاضلاب شهری در کشور با استفاده از یک روش فرا ابتکاری ترکیبی عمومى General كاربردي Applicable یکی از مهم‌ترین مسائلی که آینده کشور را در تأمین انرژی تهدید می‌کند، وابستگی شدید به منابع نفتی و عدم توسعه قابل‌توجه انرژی‌های تجدید پذیر می‌باشد. در سال‌های اخیر در نقاط مختلف دنیا تولید سوخت سبز به‌عنوان جایگزینی برای سوخت‌های فسیلی گسترش فراوانی داشته است. اگرچه تولید سوخت سبز از مواد خوراکی قیمت تمام‌شده پایینی دارد و در برخی کشورها همچون برزیل به مقدار قابل‌توجهی تولید می‌شود اما به علت تأثیر نامطلوب استفاده از مواد غذایی بر بازار محصولات کشاورزی و افزایش قیمت محصولات کشاورزی، تولید آن محدودشده است. به‌عنوان جایگزینی برای حل این مشکل استفاده از موادی بدون منشأ غذایی همچون غلاف ذرت برای تولید سوخت توسعه‌یافته است. یکی از منابعی که برای تولید سوخت توجهات فراوانی را در سال‌های اخیر به خود جلب کرده است، استفاده از فاضلاب‌های شهری است. علت این موضوع این است که فاضلاب حاوی مقدار قابل‌توجهی لیپید است که می‌تواند برای تولید بیودیزل به کار گرفته شود، همچنین نیاز به دفن لجن‌های فاضلاب‌های شهری که فرایندی پرهزینه در تصفیه‌خانه‌ها می‌باشد را از بین می‌برد. برای بررسی توسعه چنین سوخت‌هایی در کشور این مطالعه به طراحی زنجیره تأمین تولید سوخت از فاضلاب‌های شهری می‌پردازد که کلیه مراحل از تأمین و انتقال فاضلاب از تصفیه‌خانه‌ها، تبدیل آن‌ها به سوخت و توزیع سوخت را به‌صورت یکپارچه بهینه می‌نماید. با توجه به ابعاد گسترده و غیرخطی بودن مدل حاصل، الگوریتم‌های دقیق از حل آن ناتوان هستند. لذا یک مدل فراابتکاری ترکیبی بر اساس الگوریتم‌های ژنتیک و بهینه‌سازی ازدحام ذرات توسعه داده‌شده است. نتایج به‌کارگیری الگوریتم توسعه داده‌شده نشان از برتری عملکرد آن نسبت به الگوریتم‌های ژنتیک و بهینه‌سازی ازدحام ذرات دارد. همچنین نتایج &nbsp;نشان می‌دهد که سوخت حاصل از فاضلاب‌های شهری در حال حاضر اقتصادی نمی‌باشد اما با افزایش نرخ سوخت‌های فسیلی در آینده و بهبود نرخ تبدیل فاضلاب به سوخت، این سوخت قابلیت رقابت با سوخت‌های فسیلی را دارد.<br> &nbsp; One of the most important challenges for the future energy supply of Iran is its dependence on oil resources and underdevelopment of renewable energies. In recent years, biofuel has been widely used as a substitute for fossil fuels around the world. Although the production of biofuels from food crops has been proved to be economically viable in some countries such as Brazil, due to its negative side-effects on agricultural markets it has been facing practical limitations. An alternative to solve this problem is using non-food crops such as corn pods to produce fuel. Urban wastewater containing a significant amount of lipid that could be used to produce biodiesel has grabbed a lot of attention in recent years. Moreover, this would partly solve the problem of sewage sludge burial which is a serious concern in wastewater treatment plants. In order to study the deployment of such fuels, this paper focuses on the design of a supply chain for the production of fuel from wastewater, which optimally integrates all supply chain stages including the supply and transfer of wastewater from refiners, converting them to fuel and distribution of fuel. Given the nonlinearity of the resulting model, exact algorithms fail to solve it. Therefore, a hybrid meta-analysis model based on GA and PSO algorithms has been developed. The hybrid algorithm has proved to be superior to GA and PSO algorithms. The results also indicate that although the fuel from wastewater is not currently cost competitive, but with removing the subsidy of fossil fuels in the future and improving the conversion rate of wastewater to fuel, it can compete with alternative fuels. سوخت‌های سبز, زنجیره تأمین سبز, فاضلاب‌های شهری, الگوریتم‌های فرا ابتکاری Biofuels, Green supply chain, Urban wastewater, Metaheuristic algorithms 113 145 http://epprjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-58-2&slc_lang=fa&sid=1 Shayan Mohseni شایان محسنی shayan_mohsenii@yaho.com 10031947532846002598 10031947532846002598 No Iran university of science and technology دانشگاه علم و صنعت ایران Saman Pishvaee سامان پیشوایی pishvaee@iust.ac.ir 10031947532846002599 10031947532846002599 Yes Iran university of science and technology دانشگاه علم و صنعت ایران