fa کاربرد تحلیل عاملی اکتشافی در تعیین عوامل الکتریکی موثر در آتش سوزی های شهری ‌ ‌ ( مطالعه موردی : کلانشهر مشهد )‌ تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA">این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل الکتریکی مؤثر بر وقوع آتش‌سوزی‌های شهری در کلانشهر مشهد انجام شده است. با توجه به سهم غالب آتش سوزی با منشأ جریان برق و عوامل الکتریکی، در</span><span lang="FA">ک</span><span lang="AR-SA"> ساختار عاملی این دسته از حریق‌ها می‌تواند به طراحی برنامه‌های ایمنی و راهکارهای پیشگیرانه مؤثر و هدفمند کمک شایانی نماید</span><span dir="LTR">.</span><span lang="AR-SA"> این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی است که با روش تحلیل عاملی اکتشافی</span> <span lang="AR-SA">انجام شده است. در این تحقیق ابتدا از </span><span dir="LTR">50/000</span> <span lang="AR-SA">داده آماری </span><span lang="FA">ثبت شده عملیات های اطفاء </span><span lang="AR-SA">حریق سازمان آتش‌نشانی شهر مشهد طی سالهای 1395 الی 1403 استفاده شد.<b> </b>داده های مربوط </span><span lang="FA">به </span><span lang="AR-SA">علل و منشا وقوع آتش سوزی در 25 مولفه مختلف و </span><span lang="FA">تعداد 110 مورد نمونه </span><span lang="AR-SA">دسته بندی گردیدند. کفایت نمونه و مناسب‌بودن ماتریس همبستگی در آتش سوزی با</span><span dir="LTR"> KMO=0.888 </span><span lang="AR-SA">و آزمون بارتلت</span><span dir="LTR"> &chi;&sup2;(300)=2314.183, p<0.001 </span><span lang="AR-SA">تأیید گردید.</span> <span lang="AR-SA">برای تعیین تعداد عوامل از ترکیب معیار مقادیر ویژه</span><span lang="FA"> بزرگتر از 1 </span><span lang="AR-SA">، نمودار اسکری و تفسیرپذیری نظری استفاده شد</span><span dir="LTR">.</span> تحلیل عاملی اکتشافی، پنج عامل اصلی برای دسته آتش‌سوزی ها شناسایی کرد که در مجموع 70.75% از واریانس را تبیین می‌کنند. اصلی ترین عامل گرمای اجزای شبکه توزیع برق و مشکلات الکتریکی وسائل برقی(46.96%) است . این عامل که به تنهایی نزدیک به <span lang="FA">۵۰</span><span lang="AR-SA"> درصد از واریانس کل را تبیین می‌کند، به وضوح عامل اصلی در وقوع آتش‌سوزی‌های شهر مشهد شناسایی گردید. مؤلفه‌های با بار عاملی بسیار بالا در این عامل، همگی متداول‌ترین اشکالات و نقص‌های الکتریکی هستند که مؤلفه‌هایی چون اتصال سیم‌ها، کشیدن بار اضافی از شبکه برق، جرقه زدن وسایل برقی و اشکالات در سیستم وسایل برقی غیر استاندارد و فرسوده &nbsp;را شامل میگردد. عوامل اصلی دیگر وقوع آتش سوزی های شهر مشهد شامل بی احتیاطی و رفتارهای پرخطر انسانی (8.13%) ، اشتعال مایعات و گازهای قابل اشتعال(5.97%) و فعالیت های روزانه پرریسک(5.07%) &nbsp;می باشند.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span calibri=""><span lang="EN">&nbsp;This study was conducted with the aim of identifying and prioritizing electrical factors affecting the occurrence of urban fires in the Mashhad metropolis. Considering the predominant share of fires originating from electrical current, understanding the causal structure of this category of fires can be of great help in designing safety programs and preventive strategies.</span><span style="line-height:107%"></span></span><br> <span calibri=""><span lang="EN"><span new="" roman="" times="">&nbsp;This study is a descriptive-analytical study conducted using the exploratory factor analysis (EFA) method. In this study, 50,000 recorded statistical data of firefighting operations of the Mashhad Fire Department were used. Data related to the causes and origin of fires were categorized into 25 different components and 110 sample cases. The adequacy of the sample and the appropriateness of the correlation matrix in fire were confirmed with KMO=0.888 and Bartlett test &chi;&sup2;(300)=2314.183, p<0.001. To determine the number of factors, a combination of the criterion of eigenvalues ​​greater than 1, scree plot were used.</span></span></span><br> <span calibri=""><span lang="EN"><span new="" roman="" times="">Exploratory factor analysis identified five main factors for the category of fires in Mashhad city, which explain a total of 70.75% of the variance. The main factor is the heat of the components of the electricity distribution network and electrical problems of electrical appliances (46.96%). This factor, which alone explains nearly 50 percent of the total variance, clearly identified electrical factors and heat in the electrical network components as the main factor in the occurrence of fires in the city of Mashhad. The most common faults include components such as connecting wires, drawing excess load from the electrical network, and sparking electrical appliances.</span></span><span lang="EN"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span><br> &nbsp;</span></span></span></div> آتش سوزی, جریان برق, تحلیل عاملی اکتشافی, ایمنی شهری, عوامل الکتریکی Fire, Electric Current, Exploratory Factor Analysis, Urban Safety, Electrical Factors 169 188 http://epprjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1143-2&slc_lang=fa&sid=1 HASSAN SALMANI BIDESKAN حسن سلمانی بیدسکان ha.salmani.b59@gmail.com 10031947532846006650 10031947532846006650 Yes Department of Industrial Engineering, EyvaneKey University, EyvaneKey, Iran. گروه مهندسی صنایع،دانشگاه ایوان کی، ایوان کی ، ایران AHMAD GAEINI احمد گائینی a.gaeini20@gmail.com 10031947532846006651 10031947532846006651 No Department of Industrial Engineering,Imam ‎Hossein ‎University,Tehran, Iran. گروه مهندسی صنایع،دانشگاه امام حسین،تهران، ایران Hossein Eghbali حسین اقبالی education@eyc.ac.ir 10031947532846006652 10031947532846006652 No Department of Industrial Engineering, EyvaneKey University, EyvaneKey, Iran. گروه مهندسی صنایع،دانشگاه ایوان کی، ایوان کی ، ایران